Akciğer kanseri, dünya genelinde kanser kaynaklı ölümlerin başlıca nedenleri arasında yer almayı sürdürüyor. Hastalığın erken evrede belirti vermeyebilmesi tanı sürecini geciktirebilirken, özellikle uzun süren veya karakter değiştiren öksürüklerin göz ardı edilmemesi gerekiyor. Memorial Göztepe Hastanesi Akciğer Merkezi’nden Prof. Dr. Hasan Fevzi Batırel, akciğer kanserinde dikkat edilmesi gereken belirtiler, erken tanı ve tedavi yaklaşımları hakkında bilgi verdi.
Uzun süren öksürükler dikkate alınmalı
Geçmeyen veya karakter değiştiren öksürük, nefes darlığı, göğüs ağrısı, ses kısıklığı, açıklanamayan kilo kaybı ve kanlı balgam, akciğer kanserinde görülebilen belirtiler arasındadır. Bu şikayetler her zaman kanser anlamına gelmemekle birlikte uzun sürmeleri, giderek artmaları veya kişinin alışılmış belirtilerinden farklılaşmaları durumunda hekim tarafından değerlendirilmelidir. Özellikle kanlı balgam görülmesi halinde gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Akciğer kanseri yalnızca sigara içenlerde görülmez
Sigara kullanımı, akciğer kanserinin en önemli risk faktörlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Bununla birlikte hastalık, hiç sigara içmemiş kişilerde de gelişebilir. Pasif içicilik, hava kirliliği, radon gazı, asbest gibi mesleki maruziyetler ve ailesel yatkınlık da risk değerlendirmesinde dikkate alınmalıdır. Tütün kullanımının bırakılması ve kanserojen maddelere maruziyetin azaltılması, hastalık riskini düşürmeye yönelik temel adımlar arasında yer almaktadır.
Elektronik sigara zararsız bir alternatif değil
Elektronik sigaraların geleneksel sigaraya göre daha zararsız olduğu düşüncesi, bu ürünlerin sağlık üzerindeki risklerini göz ardı edilmesine neden olabilmektedir. Oysa elektronik sigaraların oluşturduğu aerosol; nikotin, kanserojen kimyasallar, ağır metaller ve akciğerlerin derinliklerine ulaşabilen küçük parçacıklar içerebilmektedir. Bu maddeler solunum sistemi üzerinde olumsuz etkilere yol açabilmektedir. Elektronik sigaranın uzun vadeli etkileri ve akciğer kanseriyle ilişkisi konusunda araştırmalar sürmekle birlikte, bu ürünlerin zararsız olduğu söylenememektedir. Geleneksel sigara ile elektronik sigaranın birlikte kullanılması da sağlık risklerini ortadan kaldırmamaktadır.
Erken tanı ve kişiye özel tedavi
Düşük doz bilgisayarlı tomografi, akciğer kanseri açısından uygun risk grubundaki kişilerin taranmasında kullanılabilmektedir. Tarama kararı yaş, sigara kullanım öyküsü ve diğer risk faktörleri doğrultusunda hekim tarafından verilmelidir. Görüntülemelerde saptanan her akciğer nodülü kanser anlamına gelmemekte; nodülün özelliklerine göre takip veya ileri inceleme planlanmaktadır. Akciğer kanseri tanısı konulduğunda ise tedavi, hastalığın evresi, tümörün özellikleri ve kişinin genel sağlık durumu dikkate alınarak belirlenmektedir. Cerrahi, kemoterapi, immünoterapi, hedefe yönelik tedaviler ve radyoterapi tek başına veya birlikte uygulanabilmektedir. Ameliyat öncesinde ya da sonrasında ilaç tedavileri de gündeme gelebilmekte; tedavi planı patolojik bulgular ve gerekli moleküler testler doğrultusunda kişiye özel olarak oluşturulmaktadır.
Kapalı ve robotik cerrahi uygun hastalarda avantaj sağlıyor
Akciğer kanseri cerrahisinde video yardımlı torakoskopik cerrahi (VATS) ve robotik cerrahi gibi minimal invaziv yöntemler, uygun hastalarda açık cerrahiye alternatif oluşturabilmektedir. Daha küçük kesilerle gerçekleştirilebilen bu yöntemler, ameliyat sonrası ağrının azaltılması, hastanede kalış süresinin kısalması ve günlük yaşama dönüşün kolaylaşması gibi avantajlar sağlayabilmektedir. Bununla birlikte cerrahi yöntemin seçimi, tümörün yeri ve yaygınlığı ile hastanın genel durumuna göre yapılmalıdır. Temel hedef, tümörün onkolojik açıdan uygun biçimde çıkarılması ve hastaya en güvenli tedavinin sunulmasıdır.
Akciğer kanseri tedavisinde göğüs cerrahisi, göğüs hastalıkları, medikal onkoloji, radyasyon onkolojisi, radyoloji ve patoloji uzmanlarının iş birliği önem taşımaktadır. Multidisipliner değerlendirme sayesinde hastalığın evresi ve tümörün özellikleri bütüncül biçimde ele alınarak kişiye özel tedavi planı oluşturulmaktadır. Tedavi sonrasında düzenli kontrollerin sürdürülmesi ve yeni gelişen ya da giderek artan şikâyetlerin sağlık ekibiyle paylaşılması da hastalık yönetiminin önemli bir parçasıdır.
Akciğer kanserinde 3 kritik adım
Öksürüğünüz geçmiyorsa beklemeyin: Uzun süren, giderek artan veya karakter değiştiren öksürük mutlaka hekim tarafından değerlendirilmelidir.
Kanlı balgamı önemseyin: Kanlı balgam görülmesi halinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Erken tanı şansını kaçırmayın: Sigara kullanımı ve diğer risk faktörleri bulunan kişiler, uygun tarama seçeneklerini hekimleriyle değerlendirmelidir.
Sigaradan uzak durmak, risk faktörlerini azaltmak ve belirtileri ertelememek akciğer kanseriyle mücadelede kritik önem taşımaktadır. Unutulmamalıdır ki her uzun süren öksürük kanser belirtisi değildir; ancak nedeni araştırılmadan göz ardı edilmemelidir.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı




